kán

Qaraqalpaqsha (kaa)

Morfologiyalıq hám sintaksislik qásiyetleri

atlıq, kán

Leksikalıq mánileri

1. Jer astındaǵı qazılma paydalı baylıq, jer astı baylıqları. • Usı duz káninen eshekli, túyeli, arbalı duz aldırıp, sol duzdan kóp jerler paydalanǵan («Jetkinshek» g.). • Burq-burq etken burǵılardıń, naǵra tartar bóz shóllerde, Neft káni bul jerde (I.Yusupov).
2. Kóplik, molshılıq. • Kommunist ruwxında gúlletken, Mol tabıstıń kánin asha basladı (S.Nurımbetov). • Tumsıǵın suǵıp dánime, Qol saldı miynet kánime (Kúnxoja).
3. Kóp, mol. • Biraq sóylesken menen sóyleskenniń bas-ayaǵı kán (Ó.Xojaniyazov). • Aradan kán waq ótti,... (Q.Irmanov). • Isim pitti dep oylanba, Pitpegen is kán qaraqalpaq (S.Májitov).
4. Nátiyje, negiz. • Shayırlar jazsa jır bası, azada egin aǵzası, Toylardıń sıylı sawǵası, Jipek paxta kánin maqta (K.Sultanov). • Belgilepti Qazaqstan jerlerin, Tastırıwǵa aq biydaydıń kánlerin (T.Seyitjanov).
5. Awıs. Tiykar, dárek. • Bul baxıttıń gúlleri - ómirdiń sáni, Bul baǵdıń miywası - ómirdiń káni (I.Yusupov). • Tuwılǵan kún ullı Lenin, Jarattı ol ómir kánin (D.Qasımov). • Ada bolmas baxıt kánleri endi, Elimdi shad etken sezdim boldı (S.Nurımbetov).

Derekler

QARAQALPAQ TILINIŃ TÚSINDIRME SÓZLIGI. Jeti tomlıq, Nókis, «Qaraqalpaqstan» baspası, 2023-jıl.