eń

Qaraqalpaqsha (kaa)

Morfologiyalıq hám sintaksislik qásiyetleri

ráwish, eń

Leksikalıq mánileri

Dım, júdá, oǵada, kútá. • Eń qapıldı degende kóyleklerin suwǵa malıp, shala sıǵıp kiyedi (Ó. Xojaniyazov). Eń eski atı Qayshılı awılı bolıp atalǵan (J. Aymurzaev). Ájiniyazdıń «Bozatawı», Eń bir shadlı namań edi (I.Yusupov).
Eń awır — qıyın, mashaqat. • Patsha maǵan eń awır jumıs tapsırdı (qq.x.e.).
Eń áweli — dáslep, burın, alda. • ...meniń bayqawımsha, miyweniń eń áweli usha bası pisedi eken... (Ó. Ayjanov).
Eń aldı menen, eń aldı bolıw — áweli, dáslep, burın, alda. • Biraq, Muratbaev eń aldı menen minetuǵın atınıń er-turmanın jónlew, gúmbirleǵen otaw tigiwdi árman etti (Q. Ayımbetov). Erteńine eń aldı bolıp bir awılda eshki qırqıw baslandı (Q. Ayımbetov).
Eń bolmasa — keminde, hesh bolmasa. • Eń bolmasa bes-altı centner balıq uslayıq (K. Sultanov).
Eń dáslep — aldı menen, basta, alda. • Eń dáslep usı awılǵa, traktor alıp kelgensiz (B. Qayıpnazarov).
Eń qımbatlı — jaqsı, hasıl, bahalı. • Qutlıqlayman eń qımbatlı sóz benen, Keń baxıtlı quwanıshlı júz benen (D. Qasımov).
Eń aqırında — izinde, keyninde, sońında. • Eń aqırında ol baxtın Alla ashsın, saw bolsa, balam qaytıp keler... (Q. Irmanov).
Eń qurıǵanda — dım bolmaǵanda, az bolǵanda, joq bolǵanda, keminde. • Eń qurıǵanda ata-analarǵa fronttaǵı xabarlardı aytıp bersek te payda (T. Qayıpbergenov).
Eń ataqlı — dańqlı, atı shıqqan, belgili, shadlı. • Tuwǵan kúnin shadlı kútip alar dep, Eń ataqlı ullı kúnler ishinde (Sh. Mámbetmuratov).
Eń kúshli - qarıwlı, mıqlı. • Eń kushli Armiya biziń Watanda (S. Nurımbetov).

Derekler

QARAQALPAQ TILINIŃ TÚSINDIRME SÓZLIGI. Jeti tomlıq, Nókis, «Qaraqalpaqstan» baspası, 2023-jıl.